Мұхтар Әлиұлы Әлиев – кеңестік қазақ хирургы, медицина ғылымдарының докторы (1974), профессор (1976), Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының академигі (1989), Қазақстан Республикасы Медицина ғылымдары академиясының президенті және негізін қалаушы (1995), Халық қаһарманы (1995), халықаралық хирургтар қауымдастығының мүшесі. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-12-ші шақырылымының депутаты.
Мұхтар Әлиұлы Әлиев | ||||
Лауазымы | ||||
---|---|---|---|---|
| ||||
1987 — 1998 | ||||
Президент | Михаил Горбачёв | |||
Премьер-Министр | Николай Иванұлы Рыжков | |||
1980 — 1983 | ||||
Президент | Леонид Брежнев Юрий Андропов | |||
Премьер-Министр | Алексей Николайұлы Косыгин Николай Александрұлы Тихонов | |||
| ||||
1983 — 1987 | ||||
Президент | Михаил Горбачёв | |||
Премьер-Министр | Николай Александрұлы Тихонов Николай Иванұлы Рыжков | |||
Ізашары | Төрегелді Шарманов | |||
Ізбасары | Ақсұлтан Аманбайұлы | |||
| ||||
1978 — 1980 | ||||
Президент | Леонид Брежнев | |||
Премьер-Министр | Алексей Николайұлы Косыгин Николай Александрұлы Тихонов | |||
Өмірбаяны | ||||
Білімі | Қазақ ұлттық медицина университеті | |||
Ғылыми дәрежесі | Медицина ғылымдарының докторы | |||
Мамандығы | Оташы | |||
Әкесі | Әли Сәрсембаев (1892-1955) | |||
Анасы | Құндыз Сәрсембаева (1900-1937) | |||
Жұбайы | Минвар Қадышқызы Әлиева (1941) | |||
Балалары | Рахат Әлиев (1962) Гүлшат Хорани (Әлиева) (1965) | |||
Марапаттары | ||||
өңдеу |
Отбасы
Әкесі - Сәрсембаев Әли (1892-1955), темір жол көлігі жүйесінде жол қараушы болған. Анасы - Сәрсембаева Құндыз (1900-1937).
Үйленген. Жұбайы - Әлиева Минвар Қадышқызы (1941 жылы туған). Ұлы - Рахат Мұхтарұлы Әлиев (1962 жылы туған); қызы - Әлиева Гүлшат Мұхтарқызы (1965 жылы туған).
Өмірбаяны
Алматы мемлекеттік медицина институтын бітірген (1957), емдеуші-дәрігер.
Медицина ғылымдарының кандидаты (1966), докторы (1974).
Докторлық диссертациясының тақырыбы:
«Қосылысқан сәулемен зақымданған жағдайдағы күретамыр арқаулығы».
Профессор (1976 жылдан).
ҚазКСР ҒА (1988), Халықаралық шығармашылық академиясының (1992), Халықаралық ақпараттандыру академиясының (1995), Нью-Йорк ғылым академиясының (1996), ГФР Медициналық білім беру академиясының (1996) академигі. ҚР хирургтері ғылыми мектебінің жетекшісі.
Мұхтар Әлиевтің жетекшілігімен 70 докторлық, 83 кандидаттық диссертация қорғалды. Ол 970 ғылыми еңбектің авторы, соның ішінде 59 монографияның авторы, 155 авторлық куәлігі бар. ҚР мен КСРО патенттері мен алдын ала патенттерінің 151 өнер табысы авторлық куәлігіне иегер. Хирургия ғылыми орталығының 18 қызметкері Мемлекеттік сыйлықтардың лауреаты атанды.
30 ғылыми еңбектер жинағының бас редакторы.
1950 жылдан - Шымкент облысы Тимур ауылы 7 жылдық мектебінің оқытушысы.
1951 жылдан - Алматы мемлекеттік медицина институтының студенті.
1957 жылдан - Шымкент облысы «Тимур» кеңшарында учаскелік аурухана хирургі және бас дәрігері.
1958 жылдан - Алматы мемлекеттік медицина институтында клиникалық ординатор.
1960 жылдан - Республикалық кпиникалық ауруханасының хирург-дәрігері.
1961 жылдан - Онкология және радиология ҚазҒЗИ кіші ғылыми қызметкері.
1963 жылдан - Алматы екінші қалалық ауруханасы хирургия бөлімінің меңгерушісі; Алматы мемлекеттік медицина институтының аспиранты.
1969 жылдан - Алматы дәрігерлердің білімін жетілдіру институты кафедрасының меңгерушісі, доцент. 1976 жылдан 1980 жылдар аралығында - Алматы мемлекеттік медицина институты хирургия кафедрасының меңгерушісі.
1978 жылдан 1982 жылға дейін - ҚазКСР Денсаулық сақтау министрлігінің бас хирургі. 1980 жылдан 1985 жылға дейін Ә.Н. Сызғанов атындағы Клиникалық және эксперименталды ҚазҒЗИ директоры.
1982 жылдан 1987 жылға дейін - ҚазКСР денсаулық сақтау министрі.
1997 жылдан - Ә.Н. Сызғанов атындағы Хирургия ғылыми орталығының директоры.
2001 жылдан бері - Ә.Н. Сызғанов атындағы Хирургия ғылыми орталығының құрметті директоры.
11-ші, 12-ші шақырылған ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1983, 1985). Қазақстан Компартиясы XVI, XVII съездерінің делегаты, ҚКП ОК мүшелігіне кандидат (1986). КОКП XXVIII съезінің делегаты (1990). Халық депутаты (1990).
Ә.Н. Сызғанов атындағы хирургия Ғылыми орталығы жанындағы медицина ғылымдарының докторы ғылыми атағын алу үшін ғылыми диссертация қорғау диссертация кеңесінің төрағасы (1988).
«КСРО-Франция» Достық қоғамдастығы Қазақ бөлімінің төрағасы (1978).
Бүкіл одақтық хирургтер қоғамының басқарма мүшесі (1978-1982).
ҚазКСР ҒА төралқасының мүшесі (1988, 1989).
Халықаралық гастроинтестианалды хирургтер клубының (1996), Н.И. Пирогов атындағы хирургтер ассоциациясының (1996) мүшесі. ПБИТС-мен күресу және алдын алу республикалық қоғамдық комитеттің құрметті төрағасы, ұйымдастырушысы (1989). «Қазақстан хирургиясы» (1995), «Клиницист» (1995), «Қазақстан медицина журналы» (1998). ҚазКСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1988), ҚРМемлекеттік сыйлығының (1999), «Мамандық-Өмір» Халықаралық сыйлықтың (2004), «Платина Тарлан» сыйлықтарының лауреаты (2005). «Абылай хан» алтын медалімен (1998), «XXI ғасырдың 500 негізін салушылар» (Кембридж, Англия, 2001), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы ерен еңбегі үшін», «Астана» (1998), «XXI ғасырдың 2000 көрнекті интеллектуалдары» медальдарымен; «Қазақстан Республикасы ғылымын дамытудағы еңбегі үшін» белгісімен (2001) марапатталған.
«Стратегиялық менеджмент үшін» алтын медалі мен лауреат атағын алған (Франция, 2002).
Аптын жұлдыз - айрықша белгісінің табыс етілуімен «Халық Қаһарманы» (1995), «Жыл адамы» (2001), «Әлемнің көрнекті интеллектуалдары», «Медицина облысында көрнекті кәсіби жетістіктері», «Әлем азаматы», «Әлем елшісі», «Көрнекті көшбасшы» (2003) атақтарына ие.
Марапаттар
- Қазақстанның Халық қаһарманы (1995);
- Отан Ордені (1995);
- Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасы;
- Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (екі рет);
- Алматының Құрметті азаматы;
- «Мамандық-өмір» халықаралық сыйлығының лауреаты (2004);
- «Платиналы Тарлан» сыйлығының лауреаты (2005);
- Абылай ханның Жаратылыстану Ғылымдары Академиясының Алтын медалі (1998);
- «XXI ғасырдың 500 негізін қалаушылар» алтын медалі (Кембридж, Англия, 2001);
- Медаль «1941-1945 жж.Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін»;
- «Еңбек ардагері» медалі (1987);
- «Астана» медалі (1998);
- «XXI ғасырдың 2000 аса көрнекті зиялылары» медалі;
- «Академик В. Вахидов атындағы Республикалық мамандандырылған хирургия орталығына 30 жыл» мерекелік медалі (Өзбекстан, 2005);
- «ҚР ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» белгісі (2001);
- «Стратегиялық менеджмент үшін» лауреат және алтын медаль (Франция, 2002);
- «Жыл адамы» (2001), «Әлемнің жетекші зияткерлері», «Медицина саласындағы үздік кәсіби жетістіктер», «Әлем азаматы», «Әлем елшісі», «Көрнекті көшбасшы» (2003) атақтары;
- Хирургияның дамуына қосқан зор үлесі үшін құрметті халықаралық диплом дипломанты (2002);
- Балтимор қаласының Құрметті азаматы;
- Кентукки штатының құрметті полковнигі, АҚШ (1988);
- Аудан орталықтарындағы екі көшеге, Жетісай медициналық училищесіне Әлиев есімі берілді;
- Шымкент және Ақтөбе мемлекеттік медицина академияларында Әлиев атындағы шәкіртақы тағайындалған.
Құрмет атақтар:
- Халықаралық хирургтар қауымдастығының мүшесі (1988).
- Балтимор қаласының Құрметті азаматы және Кентукки штатының Құрметті полковнигі, АҚШ (1988).
- Н. И. Пирогова атындағы Хирургтар қауымдастығының мүшесі. (1996).
- Нью-Йорк Ғылым академиясының мүшесі (1996).
- ГФР халықаралық медициналық білім беру академиясының құрметті мүшесі (1998).
- Хирургияны дамытудағы көрнекті үлесі үшін құрметті халықаралық дипломның дипломанты (2002).
Дереккөздер
- Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер
Muhtar Әliuly Әliev kenestik kazak hirurgy medicina gylymdarynyn doktory 1974 professor 1976 Қazakstan Respublikasy Ғylym Akademiyasynyn akademigi 1989 Қazakstan Respublikasy Medicina gylymdary akademiyasynyn prezidenti zhәne negizin kalaushy 1995 Halyk kaһarmany 1995 halykaralyk hirurgtar kauymdastygynyn mүshesi Қazak KSR Zhogargy Kenesinin 10 12 shi shakyrylymynyn deputaty Muhtar Әliuly ӘlievLauazymyA N Syzganov atyndagy Ұlttyk gylymi hirurgiya ortalygynyn direktory1987 1998Prezident Mihail GorbachyovPremer Ministr Nikolaj Ivanuly Ryzhkov1980 1983Prezident Leonid Brezhnev Yurij AndropovPremer Ministr Aleksej Nikolajuly Kosygin Nikolaj Aleksandruly TihonovTu Қazak KSR Densaulyk saktau ministri Tu1983 1987Prezident Mihail GorbachyovPremer Ministr Nikolaj Aleksandruly Tihonov Nikolaj Ivanuly RyzhkovIzashary Toregeldi SharmanovIzbasary Aksultan AmanbajulyTu Қazak KSR Densaulyk saktau ministrliginin bas otashy Tu1978 1980Prezident Leonid BrezhnevPremer Ministr Aleksej Nikolajuly Kosygin Nikolaj Aleksandruly TihonovӨmirbayanyBilimiҚazak ulttyk medicina universitetiҒylymi dәrezhesiMedicina gylymdarynyn doktoryMamandygyOtashyӘkesi Әli Sәrsembaev 1892 1955 Anasy Қundyz Sәrsembaeva 1900 1937 Zhubajy Minvar Қadyshkyzy Әlieva 1941 Balalary Rahat Әliev 1962 Gүlshat Horani Әlieva 1965 MarapattaryHalyk kaһarmany 1941 1945 zhzh Ұly Otan sogysyndagy kazhyrly enbegi үshin medaliondeu OtbasyӘkesi Sәrsembaev Әli 1892 1955 temir zhol koligi zhүjesinde zhol karaushy bolgan Anasy Sәrsembaeva Қundyz 1900 1937 Үjlengen Zhubajy Әlieva Minvar Қadyshkyzy 1941 zhyly tugan Ұly Rahat Muhtaruly Әliev 1962 zhyly tugan kyzy Әlieva Gүlshat Muhtarkyzy 1965 zhyly tugan ӨmirbayanyAlmaty memlekettik medicina institutyn bitirgen 1957 emdeushi dәriger Medicina gylymdarynyn kandidaty 1966 doktory 1974 Doktorlyk dissertaciyasynyn takyryby Қosylyskan sәulemen zakymdangan zhagdajdagy kүretamyr arkaulygy Professor 1976 zhyldan ҚazKSR ҒA 1988 Halykaralyk shygarmashylyk akademiyasynyn 1992 Halykaralyk akparattandyru akademiyasynyn 1995 Nyu Jork gylym akademiyasynyn 1996 GFR Medicinalyk bilim beru akademiyasynyn 1996 akademigi ҚR hirurgteri gylymi mektebinin zhetekshisi Muhtar Әlievtin zhetekshiligimen 70 doktorlyk 83 kandidattyk dissertaciya korgaldy Ol 970 gylymi enbektin avtory sonyn ishinde 59 monografiyanyn avtory 155 avtorlyk kuәligi bar ҚR men KSRO patentteri men aldyn ala patentterinin 151 oner tabysy avtorlyk kuәligine ieger Hirurgiya gylymi ortalygynyn 18 kyzmetkeri Memlekettik syjlyktardyn laureaty atandy 30 gylymi enbekter zhinagynyn bas redaktory 1950 zhyldan Shymkent oblysy Timur auyly 7 zhyldyk mektebinin okytushysy 1951 zhyldan Almaty memlekettik medicina institutynyn studenti 1957 zhyldan Shymkent oblysy Timur kensharynda uchaskelik auruhana hirurgi zhәne bas dәrigeri 1958 zhyldan Almaty memlekettik medicina institutynda klinikalyk ordinator 1960 zhyldan Respublikalyk kpinikalyk auruhanasynyn hirurg dәrigeri 1961 zhyldan Onkologiya zhәne radiologiya ҚazҒZI kishi gylymi kyzmetkeri 1963 zhyldan Almaty ekinshi kalalyk auruhanasy hirurgiya boliminin mengerushisi Almaty memlekettik medicina institutynyn aspiranty 1969 zhyldan Almaty dәrigerlerdin bilimin zhetildiru instituty kafedrasynyn mengerushisi docent 1976 zhyldan 1980 zhyldar aralygynda Almaty memlekettik medicina instituty hirurgiya kafedrasynyn mengerushisi 1978 zhyldan 1982 zhylga dejin ҚazKSR Densaulyk saktau ministrliginin bas hirurgi 1980 zhyldan 1985 zhylga dejin Ә N Syzganov atyndagy Klinikalyk zhәne eksperimentaldy ҚazҒZI direktory 1982 zhyldan 1987 zhylga dejin ҚazKSR densaulyk saktau ministri 1997 zhyldan Ә N Syzganov atyndagy Hirurgiya gylymi ortalygynyn direktory 2001 zhyldan beri Ә N Syzganov atyndagy Hirurgiya gylymi ortalygynyn kurmetti direktory 11 shi 12 shi shakyrylgan ҚazKSR Zhogargy Kenesinin deputaty 1983 1985 Қazakstan Kompartiyasy XVI XVII sezderinin delegaty ҚKP OK mүsheligine kandidat 1986 KOKP XXVIII sezinin delegaty 1990 Halyk deputaty 1990 Ә N Syzganov atyndagy hirurgiya Ғylymi ortalygy zhanyndagy medicina gylymdarynyn doktory gylymi atagyn alu үshin gylymi dissertaciya korgau dissertaciya kenesinin toragasy 1988 KSRO Franciya Dostyk kogamdastygy Қazak boliminin toragasy 1978 Bүkil odaktyk hirurgter kogamynyn baskarma mүshesi 1978 1982 ҚazKSR ҒA toralkasynyn mүshesi 1988 1989 Halykaralyk gastrointestianaldy hirurgter klubynyn 1996 N I Pirogov atyndagy hirurgter associaciyasynyn 1996 mүshesi PBITS men kүresu zhәne aldyn alu respublikalyk kogamdyk komitettin kurmetti toragasy ujymdastyrushysy 1989 Қazakstan hirurgiyasy 1995 Klinicist 1995 Қazakstan medicina zhurnaly 1998 ҚazKSR Memlekettik syjlygynyn laureaty 1988 ҚRMemlekettik syjlygynyn 1999 Mamandyk Өmir Halykaralyk syjlyktyn 2004 Platina Tarlan syjlyktarynyn laureaty 2005 Abylaj han altyn medalimen 1998 XXI gasyrdyn 500 negizin salushylar Kembridzh Angliya 2001 1941 1945 zhzh Ұly Otan sogysyndagy eren enbegi үshin Astana 1998 XXI gasyrdyn 2000 kornekti intellektualdary medaldarymen Қazakstan Respublikasy gylymyn damytudagy enbegi үshin belgisimen 2001 marapattalgan Strategiyalyk menedzhment үshin altyn medali men laureat atagyn algan Franciya 2002 Aptyn zhuldyz ajryksha belgisinin tabys etiluimen Halyk Қaһarmany 1995 Zhyl adamy 2001 Әlemnin kornekti intellektualdary Medicina oblysynda kornekti kәsibi zhetistikteri Әlem azamaty Әlem elshisi Kornekti koshbasshy 2003 ataktaryna ie MarapattarҚazakstannyn Halyk kaһarmany 1995 Otan Ordeni 1995 Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Қurmet gramotasy Қazakstan Respublikasy Memlekettik syjlygynyn laureaty eki ret Almatynyn Қurmetti azamaty Mamandyk omir halykaralyk syjlygynyn laureaty 2004 Platinaly Tarlan syjlygynyn laureaty 2005 Abylaj hannyn Zharatylystanu Ғylymdary Akademiyasynyn Altyn medali 1998 XXI gasyrdyn 500 negizin kalaushylar altyn medali Kembridzh Angliya 2001 Medal 1941 1945 zhzh Ұly Otan sogysyndagy kazhyrly enbegi үshin Enbek ardageri medali 1987 Astana medali 1998 XXI gasyrdyn 2000 asa kornekti ziyalylary medali Akademik V Vahidov atyndagy Respublikalyk mamandandyrylgan hirurgiya ortalygyna 30 zhyl merekelik medali Өzbekstan 2005 ҚR gylymyn damytuga sinirgen enbegi үshin belgisi 2001 Strategiyalyk menedzhment үshin laureat zhәne altyn medal Franciya 2002 Zhyl adamy 2001 Әlemnin zhetekshi ziyatkerleri Medicina salasyndagy үzdik kәsibi zhetistikter Әlem azamaty Әlem elshisi Kornekti koshbasshy 2003 ataktary Hirurgiyanyn damuyna koskan zor үlesi үshin kurmetti halykaralyk diplom diplomanty 2002 Baltimor kalasynyn Қurmetti azamaty Kentukki shtatynyn kurmetti polkovnigi AҚSh 1988 Audan ortalyktaryndagy eki koshege Zhetisaj medicinalyk uchilishesine Әliev esimi berildi Shymkent zhәne Aktobe memlekettik medicina akademiyalarynda Әliev atyndagy shәkirtaky tagajyndalgan Қurmet ataktar Halykaralyk hirurgtar kauymdastygynyn mүshesi 1988 Baltimor kalasynyn Қurmetti azamaty zhәne Kentukki shtatynyn Қurmetti polkovnigi AҚSh 1988 N I Pirogova atyndagy Hirurgtar kauymdastygynyn mүshesi 1996 Nyu Jork Ғylym akademiyasynyn mүshesi 1996 GFR halykaralyk medicinalyk bilim beru akademiyasynyn kurmetti mүshesi 1998 Hirurgiyany damytudagy kornekti үlesi үshin kurmetti halykaralyk diplomnyn diplomanty 2002 DerekkozderҚazakstan Respublikasynda kimnin kim ekeni 2011 zhyl Eki tomdyk anyktamalyk Almaty 2011 ISVN 978 601 278 473 2